Yapay etin en az gerçek et kadar sağlıklı olduğu iddiası

25 Nisan 2021’de CNN Türk’ün yayınladığı haberde “Hayvancılık gezegene zarar veriyor” ifadesi yer aldı. Aynı haberde, yapay et üretiminin artırılmasının buna çözüm olacağı, yapay etin, en az gerçek et kadar sağlıklı olduğu iddia edildi. Söz konusu haber üzerine sosyal medya kullanıcıları CNN Türk’e tepki göstererek, yapay etin sağlıksız olduğunu savundu.

Peki araştırmalar ne diyor?

İddia:  Hayvancılık faaliyetleri iklim değişikliğine yol açacak. Yapay et en az gerçek  kadar sağlıklıdır.

CNN Türk ilk olarak 26 Şubat 2021 tarihinde yayınladığı haberde de yapay et ile ilgili bazı bilgilendirmelerde bulunmuştu. Haberde Bill Gates’in “İklim felaketi nasıl önlenir?” kitabından bahsedilmiştir ve kitapta iklim değişikliğine karşı geleneksel üretim ile üretilen eti azaltıp yerine yapay et tüketimine geçilmesi önerilmiştir. Haberde CNN Türk Ankara Üniversitesi Kök Hücre Enstitüsü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Can Akçalı’nın röportajına yer vermiştir. Akçalı geleneksel et üretiminin küresel ısınma üzerindeki etkisine vurgu yaparken yapay et üretimi konusunda çalışmaların devam ettiğini bildirmiştir.

CNN Türk’ün 25 Nisan haberinden sonra ise CNN Türk, özellikle Twitter’da çok sert tepkiler almış ve Twitter’da “#CnnTürkHaddiniBil” etiketi üst sıraya taşınmıştır. Tepkilerde hayvancılığın doğaya zarar vermediği, yapay etin zararlı olduğu ve gerçek etin yerini tutmayacağı iddiaları yer almaktadır.

Bath Üniversitesi’ndeki bilim adamları, kültürlenmiş ete doğru bir adım olarak, çimenlerin üzerinde hayvan hücreleri yetiştirdiler.

Yapay et nedir?

Yapay et, çiftlik hayvanlarının kesilmesi yerine bu hayvanların kök hücre kültürlerinden üretilen ete verilen isimdir. Yapay et bitkisel vegan etlerinden farklıdır. Hem şekil olarak hem de bileşim olarak normal ete benzemektedir.  Canlı bir hayvandan alınan kök hücre üretimi yapılan yapay et büyür ve içerisindeki protein miktarı artar. Böylece hayvanlara önemli bir zarar gelmeden yenilebilir et elde edilmiş olur.

Geleneksel et üretiminden neden vazgeçiliyor?

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün beklentisine göre 2050 yılında dünya nüfusu 9,6 milyara çıkarken, tüketilen et miktarı ise, 2010 verilerine göre, %73-58 arası artacaktır. Bu talep artışının yalnızca geleneksel et üretimi ile dengelenmesi ihtimalinde sorunlara yol açacaktır.

Hayvancılık iklim değişikliğine yol açar mı?

İlk olarak, yine Gıda ve Tarım Örgütü’nün 2006 verisine göre sadece hayvancılıktan kaynaklanan karbon gazı salınımı, insan kaynaklı karbon gazı salınımının %14’ünü oluşturmaktadır. Bağırsak fermantasyonu, hayvan yemi üretimi ve işlenmesi bu salınımın büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Ayrıca, geleneksel yöntemle üretimde geniş arazi ile bol miktarda su ve enerji tüketilmektedir. Yani, evet hayvancılık iklim değişikliğini hızlandırmaktadır.

Dünyanın ilk laboratuvarda yetiştirilen burgeri 2013’te ortaya çıktı.

Yapay et gerekli mi?

Geleneksel üretim ile üretilen ete alternatif olan bitkisel vegan etler de bu ete alternatif oluşturamamaktadır. Yapay et ise burada önemlidir. Araştırmacılar hızla artan olan et tüketimini dengelemede yapay et üretimi ile dengelemeye çalışmak istemektedir. Yapay etin üretiminde ise enerji tüketiminde %40, arazi kullanımında %99 ve su tüketiminde %90 oranında düşüş sağlayacağı öngörülmektedir. Fakat, burada karbon gazı salınımı konusunda bir fikir birliği yoktur. Bazı araştırmacılar yapay et üretiminin karbon gazı salınımı düşüreceğini iddia ederken bazıları karbon salınımının aynı derecede kalacağını iddia etmektedir.

Oxford Üniversitesi’nden John Lynch, “Kültürlenmiş et, tarımsal emisyonları azaltmak için bu umut verici alternatiflerden biri olabilir, ancak daha fazla üretim verisi elde edene kadar bunu şimdilik otomatik olarak varsayamayız” diyor

Yapay et ne kadar sağlıklı ?

Şu an için yapay et üretimi çok pahalı olsa da, sağlık konusunda şu ana kadarki araştırmalar yapay etin daha sağlıklı olduğu gösteriyor. Yapay et tamamen laboratuvarda üretildiği için hayvan etinden kaynaklanan en çok hastalık yapan üç bakteriye maruz kalmamaktadır (salmonella,kampilobakter ve koliform). Ayrıca, böylece hayvanların hastalıklarına karşı antibiyotik ve aşılama gibi önlemler alınmasına gerek kalmamaktadır. Dahası, üreticiler etteki yağı oranlarını ve gerekli vitaminlerin oranını kontrol edebilmektedir. Bu da daha sağlıklı etler üretilmesini sağlayabilmektedir. Fakat, yapay et konusundaki araştırmalar henüz sona ermemiştir. Şu ana kadar yapay etin normal ete göre bir zararı bulunmamış olsa da, zararı bulunma olasılığı vardır.

Sonuç

İncelediğimiz bilimsel araştırmalarda hayvancılık faaliyetlerinin karbon gazı salınımını arttırdığı ve bundan dolayı küresel ısınmanın hızlandırdığı belirtiliyor. Bazı araştırmacılara göre yapay et üretimi bu soruna çözüm olabilir. Yine araştırmalara göre yapay et laboratuvarda üretildiği için normal etin içerebileceği pek çok zararlı bakteriye karşı muhafaza edilmiştir. Bunun dışında, yapay etin normal etten daha sağlıklı olduğunu gösteren bir çalışma bulunamamıştır, ancak yapay etin zararlı yönlerini açığa çıkarmış bir çalışma da bulunamamıştır.  Bu bulgular neticesinde, hayvancılık faaliyetlerinin iklim değişikliğini hızlandırdığı iddiası, mevcut çalışmalar kaynak edinerek doğru kabul edilebilir. Ancak, yapay etin gerçek etten zararlı olduğu yönündeki iddia ise tam anlamıyla doğru ya da yanlış değildir. Bu alanda yapılan çalışmalar daha tamamlanmamıştır.


Bunlara da Göz Atabilirsin

Darp süsü değil: Kriah

İddia: Bir grup Yahudi, kendilerini Filistinli Müslümanlar tarafından saldırıya uğradıkları görüntüsü vermek için üstlerindeki giysileri yırttı. Yenisafak.com, Doğan Haber Ajansı ve bir çok dijital  haber...

Orman işçisi değil Hampton Lumber şirketi yaptı

Sosyal medya platformu İnstagram’da 08 Mayıs 2021 tarihinde Erkantopuzofficial hesabından yapılan bir paylaşımda, ABD’nin Oregon eyaletindeki köknar ormanına, ormanla ilgilenen bir işçinin gülen yüz...

Türkiye Çin’den salatalık ithal etmiyor

İddia: Türkiye Çin'den salatalık ithal ediyor Twitter’da ve bir kaç haber sitesinde yer alan iddiaya göre Türkiye'de yerli salatalık çöpe dökülürken zincir marketler Çin’den salatalık...

Sosyal Medya Hesaplarımız

2,312BeğenenlerBeğenme
20,140TakipçilerTakip Et
9,913TakipçilerTakip Et

En Son Eklenenler